خواب آلودگی و سوانح رانندگی
می 19, 2018

خواب طبیعی حالتی است که در آن ادراک حسی از محیط پیرامون و پاسخ به آن به صورت برگشت پذیر از بین می رود . خواب مجموعه ای پیچیده از رفتارهایی است که معمولا با دراز کشیدن یا تکیه دادن بدن ، سکوت و چشم های بسته همراه است . در موارد غیر معمول رفتارهای دیگری مثل راه رفتن یا حرف زدن در خواب بروز می کند . در تعریف خواب باید به این نکته توجه داشت که ضعف یا خستگی را نمی توان معادل خواب آلودگی معنا کرد . ضعف یا خستگی به معنای کاهش انرژی و نیز کاهش انگیزه برای انجام کار است و رفتارهای مرتبط با خواب مانند سنگین شدن پلک ها، بسته شدن چشم ها و خمیازه کشیدن الزاما در آن بروز پیدا نمی کند ، هر چند  احساس خستگی می تواند با خواب آلودگی ارتباط نزدیک داشته باشد .

با گذشت زمان و انجام تحقيقات گسترده در اين زمينه ، به خصوص شناخت امواج مغزی مشخص شد که خواب نه تنها یک حالت غیر فعال بدن به ویژه مغز نیست ، بلکه در زمان خواب ، مغز فعالیتی کاملا مشخص و پیچیده داشته و تغییرات آن قابل اندازه گیری ، محاسبه و علت یابی است .   

مراحل خواب طبيعی

خواب طبيعی از چهار یا پنج دوره ی تکرار شونده تشکیل می شود که هر یک تا دو ساعت تکرار می شوند . هر یک از این دوره ها خود از دو مرحله مشخص تشکیل می شوند :  

خواب رویا یا REM -Rapid Eye Movement و خواب نان رم NREM Non-REM

خواب رویا یا رم بدین جهت بدین نام نامگذاری شده که طی آن واقعا کره ی چشم پشت پلک های بسته به سرعت و همچون زمان بیداری حرکت کرده و گویا واقعا موضوعی را دیده و دنبال می کند . اعتقاد بر آن است که حدود 80% رویا ها در این مرحله  دیده می شوند . این مرحله از خواب خود به دو مرحله ی فازیک و تونیک تقسیم می شود .

خواب نان رم خود به سه مرحله تقسيم مي شود : خواب سبک یا خواب مرحله یک ، خواب نیمه سبک یا خواب مرحله دو و خواب عمیق یا خواب مرحله سه آستانه بيداری در این مراحل به ترتيب افزايش می يابد .

طول مدت خواب طبیعی شبانه به عوامل متعددی بستگی دارد . میزان آن در بیشتر بالغین جوان 7.5 تا 8.5 ساعت می باشد . ولیکن در روز های تعطیل معمولا طولانی تر است ، چرا که کمبود های خواب هفته را جبران می کنند . ولی این میزان از فردی به فرد دیگر و از شبی به شب دیگر می تواند متفاوت باشد . عوامل ژنتیکی نیز یکی از عوامل اثرگذار بر مدت خواب شبانه است . طول مدت بیدار ماندن قبلی و ریتم سیرکادین از دیگر عوامل مؤثر در این زمینه اند . این که فرد در چه زمانی از شبانه روز به خواب می رود ، روی طول مدت خواب وی اثرگذار است .

دکتر بنفشه آل محمد : فلوشیپ اختلالات خواب