اختلالات حرکتی یا پاراسومنیا در طی خواب چیست و درمان آن چگونه است ؟
می 19, 2018
خستگی پرواز
می 19, 2018

بیخوابی در زمره مشکلات شایع انسان ها در تمامی ادوار بوده است . با توجه به نقش تنظیم کننده و حیاتی خواب در زندگی قابل پیش بینی است که در صورت بروز اختلال در خوابیدن ، عوارض مربوط بدان در زندگی فرد ظاهر شود .

شکایت های مربوط به بیخوابی عبارتند از :

تاخیر در شروع خواب ، مشکل در تداوم خواب و بیداری های پی در پی ، زود بیدارشدن از خواب و نارضایتی از خواب انجام گرفته همراه با خواب آلودگی روزانه و عوارض مربوطه برآورد می شود که از هر 3 نفر یکی دارای بیخوابی بوده باشد . بیخوابی شکایتی مربوط به تمام سنین است . بیخوابی های دوران کودکی علت ها و نشانه های خاص خود را دارند . در سنین نوجوانی و با شروع بلوغ مشکلات بی خوابی زیادتر می شود که ممکن است با عادت های خاصی چون دیر خوابیدن ارتباط پیدا کند . در سنین بزرگسالی انجام کارهای شیفتی در بهم خوردن نظم شبانه روزی و بروز بیخوابی اثر می گذارد . سنین سالمندی با افزایش بیخوابی و شکایت های مربوطه همراه می شود . شیوع بیشتر بی خوابی در جنس مونث ارتباط با مسائلی همچون بروز یائسگی دارد .

بیخوابی ممکن است ناشی از بعضی بیماری های طبی باشد ، مثلاً کمردرد و سردرد می تواند باعث بروز بیخوابی شود و یا در نتیجه برگشت محتویات معده به مری اختلال در خواب ایجاد  گردد . علت های با منشا روانی نیز ممکن است بیخوابی بدهند، بعنوان مثال بعلت ابتلای به اضطراب فرد در به خواب رفتن دچار مشکل می گردد .

مصرف برخی داروها نیز می تواند علتی برای بیخوابی باشد ، مثلاً پس از مصرف داروهای ضد احتقان بینی احتمال بیخوابی وجود دارد . احتمالاً در مورد بیخوابی های شدید متعاقب سوء مصرف برخی مواد مثل شیشه مطالبی شنیده اید . 

برخی عوارض محرومیت از خواب عبارتند از :

احساس خستگی در طی روز ، کاهش توانایی در تمرکز و فراموش کاری ، بروز اختلالات خلقی ، پرفشاری خون ، بیماری های قلبی-عروقی ، بروز ناراحتی های گوارشی ، بروز مشکلات در روابط اجتماعی ، شغلی ، جنسی و ناتوانی در انجام صحیح تکالیف تحصیلی ، گاهی لازم است جهت تشخیص علت بیخوابی ، علاوه بر شرح حال و معاینه از تست های آزمایشگاهی و پرسشنامه های مرتبط کمک گرفته شود .

بیخوابی ممکن است توسط برخی اصلاحات ساده رفتاری و ایجاد تغییراتی در نحوه خوابیدن که به بهداشت خواب موسوم است برطرف گردد .

بعضی از نکات مهم در آموزش بهداشت خواب عبارتند از :

1) تنها زمانی که خواب آلوده هستید به رختخواب بروید .

2) هر روز در زمان مشخصی از خواب بیدار شوید ، حتی در روزهای تعطیل.

3) از چرت زدن روزانه پرهیز شود.

4) از مصرف چای، قهوه و سایر غذاهای محرک نزدیک به زمان خوابیدن دوری شود.

5) اگر به خواب نمی روید به بیش از 20-15 دقیقه در بستر نمانید.

6) در رختخواب از تماشای تلویزیون، مطالعه کتاب و کارکردن با تلفن همراه خوداری شود.

7) از فعالیتهای پراسترس و هیجان انگیز در ساعت های قبل از خوابیدن دوری شود . در بستر از فکرکردن برای حل مسائل دشوار و استرس زا خودداری شود .

8) محیط اتاق خواب ساکت و تاریک باشد .

9) فعالیت ورزشی منظم به بهبود کیفیت خواب کمک می کند ، به شرطی که نزدیک به زمان خواب نبوده باشد .

نکته آخر اینکه مصرف داروها جهت درمان بیخوابی اگر چه ممکن است بسیار سودمند واقع شود ولی بایستی با تجویز پزشک بوده باشد و ادامه درمان نیز نیاز به نظارت توسط پزشک دارد و در هر حال بایستی از اقدام های خودسرانه جهت درمان بیخوابی پرهیز شود ، چون احتمال ایجاد عوارض و یا بروز وابستگی وجود دارد .

دکتر فرزانه چاووشی ، فلوشیپ اختلالات خواب